Regen!

Wel eens heel blij geweest met regen? Nou, vast niet zo erg als de mensen hier toen het afgelopen maandag, 6 december, eindelijk begon te regenen. In Nederland beginnen mensen al snel te klagen over regen. Begrijpelijk als het het grootste gedeelte van het jaar regent. Je wordt er soms chagrijnig van.

Dat is hier in Mbeya wel even anders; het regent hier 4 tot 5 maanden per jaar. Voor de rest van het jaar is het droog. Het gras wordt geel de oogst rijpt en de aarde, die grotendeels onbedekt is, wordt al snel stoffig. De grond hier bestaat uit heel fijn zand, eigenlijk meer stof, dat zodar het begint te waaien, overal binnendringt. Je kunt je huis dan elke dag wel schoonmaken, zoveel stof komt er binnen. Aan het einde van het droge seizoen, zo rond november-december, wordt het ook behoorlijk heet en raakt de watervoorraad in sommige plaatsen bijna op. Omdat Tanzania grotendeels op hydro-elektriciteit draait, krijg je dan ook stroomonderbrekingen.

Als dan eindelijk de regen begint te vallen, zoals afgelopen maandag, verandert alles. De temperatuur daalt met wel vijf graden, de stoffige wegen veranderen in modderstromen, het gras wordt weer groen en de mensen beginnen weer op hun akkers bonen en mais te verbouwen. Vooral vanwege dat laatste wacht iedereen hier altijd op de regen. Men zegt hier: 'mvua ni baraka'; 'regen is zegen'. En dat besef je hier des temeer. Zonder regen, zonder water, groeit er niets. Daarom bidden we hier altijd om regen, zeker als die uitblijft zoals dit jaar het geval was. Vandaar dat we heel blij zijn met de regen die nu valt. Het is zegen van God, die 'het laat regenen over rechtvaardigen en onrechtvaardigen'. Gelukkig maar...

Vriend op de Markt

We zijn nu alweer een tijdje in Mbeya, maar het is aardig om te vermelden hoe het was om weer terug te komen. De plek waar wij altijd worden aangesproken en onze contacten hebben is in en rond de markt, de Soko Kuu, oftwel de Grote Markt. Nu hebben in Groningen ook een Grote Markt, maar dat beeld moet je even helemaal uit je hoofd zetten. Dit is een gebied van misschien 60 vierkante meter, aan alle kanten omgeven door kleine duka’s (winkeltjes). Op de binnenplaats, de markt zelf staan groente- en fruit kraampjes en nog meer winkeltjes, alles in geordende chaos zoals dat hier gaat.

Wat nu zo leuk is op de markt, is dat mensen je kennen en je begroeten en soms ook een praatje maken. Neem nu onze vriend Gwandumi, een jonge knul, die de assistent is van de schoenmaker op de markt. Meteen toen hij ons zag, kwam hij naar ons toe en omhelsde ons. Hij was zo blij ons weer te zien! Eerder die week had hij mij ’s avonds opgebeld om te zeggen dat hij zo blij was dat weer terug waren en om ons weer welkom te heten. Hij had namelijk onze auto in de stad had gezien, en dat gaat rond als een lopend vuurtje. Waarom hij zo blij is ons weer te zien? Geen idee. We hebben in het verleden wel eens stempels bij zijn baas gekocht en maken af en toe een praatje met hem. Hij is altijd enthousiast om ons te zien. Bijzonder toch? Onze vriend op de markt.

Geen stroom...nodig?

Grappig hoe relatief veel dingen zijn. In Nederland zou iedereen zich er vreselijk over opwinden: urenlang geen stroom! In Tanzania ligt niemand er wakker van; letterlijk, want de mensen gaan toch vroeg naar bed.

Vanavond hadden wij onze wekelijkse 'fellowship' bij ons thuis. De hele avond geen stroom. Maar denk je dat iemand daarmee zat? We steken gewoon wat kaarsen aan, een paar petroleumlampen en wat 'headlights' en er is niets aan de hand. Het is gewoon wat extra sfeervol.

Je kunt soms zo gewend zijn aan bepaalde luxe zaken, dat je denkt niet meer daar zonder te kunnen. Hier in Tanzania hebben de meeste mensen geen stroom in hun huis en zijn er dus ook niet of amper van afhankelijk.

Het voordeel van leven in een ontwikkelingsland is dat je weer gaat beseffen wat nu echt belangrijk is. En dat is in de eerste plaats niet een luxe en comfortabel bestaan. Als je zo met je vrienden en collega's samen eet en bidt met kaarslicht omdat er geen stroom is, dan weet je opeens weer wat de essenties van het leven zijn: relaties. Relaties met andere mensen en relatie met God. Daar heb je geen stroom voor nodig.

Home sweet home

Wat maakt dat iemand zich ergens thuisvoelt? En wanneer
ben je echt thuis? De reden dat ik me dit afvraag is dat
nu we weer in ons huis in Mbeya zijn, ik me meteen weer
thuisvoel. Toen we gisteravond thuiskwamen in het donker
was er geen stroom... Dat was balen natuurlijk, maar je
stelt je er meteen weer op in, geen probleem. Onze
honden begroetten ons enthousiast en alles voelde meteen
vertrouwd aan; we zijn weer thuis!

Toen we afgelopen zomer in Nederland in ons eigen huis
in Groningen waren, was het ook thuis en vertrouwd, maar
ook vreemd, met het gevoel "wat doe ik hier"? Verlof is
so wie so een rare en kunstmatige tijd voor een
zendeling. Het is fantastisch om familie en vrienden
weer te zien, om nieuwe mensen te ontmoeten en relaties
te leggen. Tegelijkertijd is zo'n tijd vervreemdend en
soms onwerkelijk. Ik had een sterk ontworteld gevoel in
Nederland, zo van "ik hoor hier niet".


Waarschijnlijk heeft het te maken waar het zwaartepunt
van je leven is en waar je op gericht bent, waar je je
'echte leven' leidt. Dat is op dit moment hier in Mbeya.
Het is een plek die je je eigen maakt, je tot je thuis
maakt. Zoals de Engelsen zeggen: "home is where the
heart is".

Reunited!

Na weken van wachten en nog eens wachten, was het eindelijk zover: maandag vlogen we van Amsterdam naar Dar es Salaam en ‘s avonds zagen we de kinderen weer. Grappig hoe vertrouwd het dan weer is; alsof we amper waren weggeweest. De kinderen waren laat opgebleven om ons nog te zien en om 11 uur ‘s avonds waren we op de boarding: reunited! Vandaag hadden de kinderen vrij en hebben we allerlei dingen gedaan om het weerzien en Andrea’s verjaardag van volgende week te vieren. Eerst naar het strand. De Indische Oceaan was weer ‘vies warm’, maar het was geweldig om met de kinderen in het water te zijn.



Daarna nog uit eten geweest bij ‘Spur’, een soort Amerikaans restaurant, waar je een echte lekkere ‘steak’ kunt eten. We hebben er uren gezeten en het was gewoon zo leuk om weer bij elkaar te zitten, samen te eten, te kletsen en te lachen. We konden er bijna niet weer weg komen. We hebben dan ook wel bijzondere dingen gevierd: ons weerzien na drie maanden en Andrea’s 18e verjaardag, die eigenlijk precies over een week is. Wat gaat de tijd toch snel om maar eens een cliché te gebruiken. Zowel het feit dat Andrea nu straks 18 is (word ik oud?) en dat die drie maanden toch zomaar weer om zijn.

Het is trouwens weer een grote overgang om hier terug te zijn. We zijn lang genoeg in Nederland geweest om daar weer wat te wennen. En nu de hitte van Dar es Salaam, het drukke, chaotische verkeer, de vochtige warme lucht vol van uitlaatgasen, allerlei andere luchtjes, het compleet andere straatbeeld en natuurlijk de mensen! Ineens vallen we weer op met onze blanke huid en ons westerse uiterlijk. We moeten weer Swahili spreken, hoewel het opvalt hoeveel we in Dar nog met Engels terecht kunnen. Dat zal straks in Mbeya wel anders zijn. Hoewel de overgang wat verwarrend is, is het toch heel leuk om hier weer vrienden te ontmoeten. Het leven in en tussen twee werelden heeft voor- en nadelen. Het is zeker verrijkend.

dubbel gevoel

Het zit er bijna op; nog vier dagen en dan zitten we in het vliegtuig. Gek dat je na zo'n tijd van wachten en uitkijken naar het vertrek, er toch ook weer een beetje tegenop kunt zien. Een wat dubbel gevoel. Weer een verandering in heel opzichten, en een mens houdt van nature nu eenmaal niet van veranderingen. Ik zit nu nog gezellig in de boerderij 'Roos van Saron', waar de wind om het huis giert en het binnen lekker warm is. Vanochtend nog even bij comite-leden langsgeweest op een boerderij in het uiterste noorden van Groningen. Koude, gure wind, kale akkers met vette klei en een grijze donkere lucht. Echte Nederlandse herfst.



In Tanzania wordt het nu behoorlijk warm. Wat staat ons daar te wachten, hoe zal het weerzien met onze kinderen en collega's zijn. Welke verrassingen staan ons te wachten in Mbeya? Ach, het leven is een groot avontuur vol onzekerheden, maar onze zekerheid is in God. Hij is de enige echte constante factor is ons leven en dat is een geruststellende gedachte. Hij is bij ons, woont in ons en daardoor kunnen wij ons overal ter wereld thuis voelen. Hij is al voorgegaan en wij volgen Hem; Tanzania, here we come!

nog even...

... en dan hopen we weer terug te vliegen naar Tanzania. Zo'n verlof is zo dubbel, vooral als je kinderen aan de andere kant van de bol zitten. Je ontmoet een hoop leuke mensen en hebt veel goede gesprekken, maar als je thuis bent realiseer je je weer hoe absurd het is en hoe je ze mist en hoe moeilijk het is om in twee werelden te leven.

We zijn aan het aftellen en hopen op 15 november te vliegen. Eerst nog wat zaken hier regelen, maar de tijd is kort. Zo gaat het altijd; eerst heb je zeeen van tijd en dan ineens tikken de dagen en uren weg. Voor ons wel een gunstig tijdstip om Nederland te verlaten nuhet hier donker en koud wordt. Je zou er depressief van worden...

Trouwens, ook wel weer leuk als je zo even een smsje krijgt van je dochter met de mededeling dat ze zoveel van je houdt. De zegeningen van de moderne techniek die zoals men zegt de wereld tot een 'global village' maakt. Dat mag dan virtueel zo zijn, in 'real life' is dat wel even anders. Geografische afstand voel je wel degelijk...

en nu in Nederland...

Het heeft wel even geduurd voordat ik van de reverse culture shock bekomen was. Ik hoor je denken "wat is nu reverse culture shock"? Klinkt interessant nietwaar? Het is het verschijnsel dat zich voordoet wanneer iemand voor langere tijd weg is geweest en dan teruggaat naar z'n eigen cultuur en dan vreselijk moet wennen. Waaraan moest ik dan wennen, vragen mensen me. Nou eigenlijk aan alles: al het strak georganiseerde in Nederland, het drukke verkeer, de overvloed aan keuze in supermarkten, de ongelofelijke materiele overvloed hier. Dat is in Tanzania wel even anders. We mogen vaak al blij zijn als er weer bruin meel is om bruinbrood te kunnen bakken.

Wat voor ons ook best moeilijk was, is het geestelijke klimaat en de dingen die veel mensen in Nederland bezig houden. Er is veel gaande, er is veel aanbod en dus is er veel consumptie. De overvloed aan bijbels, christelijke boeken, muziek staat ook weer in schril contrast met wat in Tanzania beschikbaar is op dat gebied, waar mensen vaak niets hebben om zich geestelijk te voeden.

Is alles dan slecht, ach en wee, hier in Nederland? Gelukkig niet. Er gebeuren ook een hoop goede dingen en ik ben de shock weer een beetje te boven. We vinden het erg leuk om oude vrienden po te zoeken en nieuwe vrienden te ontmoeten. En al is het niet gemakkelijk met kinderen die alweer in Tanzania zitten, het is al met al toch een goed verlof.

Mzungu in Tanzania

Dit is onze eerste blog-bericht, dus nog een beetje onwennig. De titel hierboven geeft precies in drie woorden weer wie je als niet-Afrikaan bent in Tanzania. Mzungu is de Swahili aanduiding voor 'blanke', en zodra je hier bent is dit je algemene naam. Het is niet negatief bedoeld, maar het geeft in een woord aan hoe wij hier gezien worden: in de eerste plaats als een blanke, een niet-Afrikaan. Zo voelen wij het zelf ook: we zijn hier een opvallende minderheid, zowel door onze huidskleur als door onze manier van leven. Wij zijn voor hen vreemd en voor ons blijft de Afrikaanse samenleving verrassend; 'never a dull moment'. In deze blog willen we jullie wat op de hoogte houden van onze belevenissen en proberen we jullie een doorkijkje in Tanzania, uiteraard vanuit onze Nederlandse ogen. Vandaar 'Mzungu in Tanzania'.